วันจันทร์ที่ 25 กรกฏาคม 2011 เวลา 18:07 น.
Rate this item
(9 votes)

รู้จักการตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์

DigitalLife DigitalLife หน่วยภาพวินิจฉัย โรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตร

อัลตราซาวด์สามารถตรวจวินิจฉัยได้หลากหลาย แต่ในทางกลับกันความแม่นยำในการตรวจมีความสำคัญมาก การตรวจในบางครั้งอาจจะต้องทำมากกว่าหนึ่งครั้ง และจะต้องใช้ข้อมูลจากการตรวจชนิดอื่นยืนยันเพิ่มเติม และบางครั้งต้องประเมินสภาพสัตว์ว่าเหมาะสมที่จะทำการตรวจ การตรวจสามารถใช้ข้อมูลให้เกิดประโยชน์ได้

 

รู้จักการตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์

อัลตราซาวด์ หรืออุลตราซาวด์ เป็นเครื่องมือที่ใช้ตรวจวินิจฉัยชนิดหนึ่งที่คนทั่วไปรู้จักกันดี มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Ultrasound คือเครื่องมือตรวจอวัยวะภายในร่างกายโดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ซึ่งคนไม่สามารถได้ยิน ดังนั้นจึงไม่มีอันตรายจากรังสีเหมือนเครื่องเอกซเรย์ คลื่นเสียงชนิดนี้นิยมใช้ตรวจอวัยวะที่มีน้ำหรือเนื้อเยื่อที่อยู่ภายในร่างกายเกือบทุกส่วน ยกเว้นอวัยวะที่มีลม (แก๊ส) หรือกระดูก (ของแข็ง) ซึ่งตรวจไม่ได้เนื่องจากการสะท้อนคลื่นเสียงความถี่สูงไม่สามารถทำให้เกิดภาพได้ตามปกติ จึงไม่สามารถใช้ในการตรวจปอด, ลำไส้, ทางเดินอาหาร และกระดูกต่างๆ ได้ดีนัก ซึ่งข้อจำกัดนี้เป็นกับทุกเครื่องอัลตราซาวด์

ข้อดีของอัลตราซาวด์ในทางเทคนิค คือ ปลอดภัยจากรังสี, มีความรวดเร็วในการตรวจ และสะดวก ไม่เจ็บปวดระหว่างการตรวจ และสามารถตรวจได้หลายระนาบ แต่ในทางสัตวแพทย์ศาสตร์แล้ว สัตว์ป่วยมักจะมีปัญหากับท่านอนหงายซึ่งเป็นท่ามาตราฐานสำหรับการตรวจอัลตราซาวด์ รวมถึงการไม่ค่อยให้ความร่วมมือในระหว่างการตรวจ เนื่องจากความกังวล และอาจจะร้องตลอดเวลา ซึ่งเหล่านี้เป็นอุปสรรคสำหรับการตรวจอัลตราซาวด์ของสัตวแพทย์เสมอ ทำให้การแปลผลภาพเพื่อการวินิจฉัยมีความแม่นยำต่ำลง บางครั้งถึงกับไม่สามารถวินิจฉัยได้

นอกจากนี้เครื่องอัลตราซาวด์ที่ใช้งานยังมีชนิด Color Doppler Ultrasound ที่สามารถสร้างสีในภาพเพื่อแสดงการเคลื่อนไหวของระบบเลือดต่างๆได้ ซึ่งมักใช้ตรวจหัวใจ และหลอดเลือด ซึ่งหลายๆคนเข้าใจผิดคิดว่าเครื่องอัลตราซาวด์ชนิดนี้ดีกว่าภาพชัดกว่า เหมือนทีวีสีเปรียบเทียบกับทีวีขาวดำ แต่จริงๆแล้วขึ้นกับลักษณะงานมากกว่าว่าเหมาะสมกับเครื่องแบบไหน ซึ่งเครื่องชนิดนี้ทางโรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตร ได้จัดไว้บริการการตรวจรักษาในหน่วยภาพวินิจฉัย และหน่วยโรคหัวใจ ซึ่งเป็นเครื่องที่มีอุปกรณ์เฉพาะเหมาะสมกับการตรวจอวัยวะที่ต้องการได้ดีขึ้นว่าสมัยก่อนมาก

นอกจากนี้เครื่องมือชนิดนี้ยังสามารถใช้หัวตรวจแบบที่สามารถตรวจผ่านช่องต่างๆ เช่น หลอดอาหาร หรือทวารหนัก เพื่อเข้าไปตรวจเฉพาะอวัยวะ และสามารถใช้ร่วมกับอุปกรณ์เก็บเนื้อเยื่อเพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยาได้อีกด้วย ซึ่งเครื่องมือเหล่านี้อยู่ในแผนพัฒนาศักยภาพของโรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตร เพื่อเพิ่มคุณภาพการรักษาสัตว์ป่วยให้ครอบคลุมโรคต่างๆได้มากยิ่งขึ้นในอนาคต

แม้ว่าประโยชน์ของการตรวจด้วยอัลตราซาวด์จะมีมากมาย ดูเหมือนจะสามารถตรวจได้เกือบทุกส่วนอวัยวะภายใน แต่ข้อมูลการตรวจที่ได้ก็เป็นเพียงข้อมูลด้านภาพอัลตราซาวด์เท่านั้น ต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยอื่นๆมาประกอบเพื่อสันนิษฐานการเกิดโรคหรืออาการผิดปกติต่างๆที่เกิดขึ้น รวมถึงความคล้ายกันของภาพวิการหลายโรคนั้นแทบจะแยกกันไม่ออกด้วยภาพอัลตราซาวด์เท่านั้น ดังนั้นการตรวจร่างกายสัตว์ป่วยก่อนส่งตรวจอัลตราซาวด์จึงมีความจำเป็นมาก เพราะการระบุส่วนที่สนใจเฉพาะจะให้ความแม่นยำ และเลือกเทคนิคเฉพาะได้ ทำให้ผลที่ได้มีรายละเอียดมากกว่าการส่งตรวจโดยไม่มีข้อมูลเลย นอกจากนั้นการเตรียมตัวสัตว์ก่อนรับการตรวจอัลตราซาวด์ก็มีความสำคัญมาก การมีอาหารหรือแก๊สในทางเดินอาหารจัดเป็นอุปสรรคสำคัญสำหรับการตรวจด้วยคลื่นเสียงอัลตราซาวด์ การงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงจะเป็นการเตรียมตัวสัตว์ที่เหมาะสมอย่างมาก โดยเฉพาะการตรวจในส่วนตับ และถุงน้ำดี ส่วนการตรวจช่วงท้ายนั้นจะมีอุปสรรคสำคัญที่อุจจาระในลำไส้ใหญ่ การพาสัตว์ไปขับถ่ายเพื่อให้ลำไส้ใหญ่ไม่มีอุจจาระสะสมจำนวนมากก็เป็นเรื่องที่สำคัญ ถึงแม้จะงดน้ำและอาหารมาแล้วแต่บางครั้งสัตว์ป่วยมีแก๊สในทางเดินอาหารจำนวนมากสัตวแพทย์ที่ทำอัลตราซาวด์ก็จะประเมินความเหมาะสมกับผลที่ได้ ถ้าจำเป็นบางครั้งอาจจะต้องมีการนัดมาทำซ้ำเพื่อผลที่แน่นอนยิ่งขึ้น

คำถามหนึ่งที่สัตวแพทย์มักจะพบคือสัตว์ป่วยที่ไม่ยอมให้ตรวจจะสามารถทำได้หรือไม่ ซึ่งต้องตอบว่ามีทั้งได้และไม่ได้ ในบางตำแหน่งหรือความต้องการตรวจในบางกรณี แม้ว่าท่านอนของสุนัขจะไม่ได้ตามต้องการ หรือสุนัขดิ้นมากก็สามารถทำได้ เนื่องจากมีลักษณะเฉพาะตัวของความผิดปกติ และชัดเจนในภาพอยู่แล้ว ซึ่งลักษณะนี้จะไม่ต้องการเวลาในการวิเคราะห์ภาพเพื่อแปลผลความผิดปกติ แต่อย่างไรก็ดี การตรวจมักจะมีการตรวจหลายอวัยวะอยู่แล้ว การดิ้น ร้องมากๆ จะทำให้ไม่สามารถทำอัลตราซาวด์หรือได้ผลที่ไม่แม่นยำ ไม่สามารถนำไปวิเคราะห์ปัญหาได้ นอกจากนี้แล้วการดิ้นรน ร้องมากๆ สัตว์ป่วยจะมีภาวะเครียดสูงมาก เมื่อรวมเข้ากับความผิดปกติบางอย่าง เช่น ระบบประสาท ทางเดินหายใจ หัวใจ แล้วสัตว์ป่วยมีโอกาสเสี่ยงที่จะเสียชีวิตได้ แม้จะใช้เวลาในการตรวจอัลตราซาวด์เพียง 5-10 นาที ดังนั้นความเหมาะสมในการตรวจจึงมักจะต้องประเมินก่อนทุกครั้งที่จะส่งตรวจ บางครั้งจะมีการวางยาสลบเพื่อช่วยในการควบคุมสัตว์ ซึ่งแล้วแต่ความเหมาะสม

หวังว่าบทความนี้จะทำให้ผู้สนใจเข้าใจในหลักการเบื้องต้นและประโยชน์ของการตรวจอัลตราซาวด์ รวมถึงการเตรียมตัวสัตว์เพื่อให้ได้ผลการตรวจที่แม่นยำมากขึ้น สำหรับผู้ที่สนใจสามารถสอบถามกับสัตวแพทย์ผู้ตรวจรักษาได้ ถึงประโยชน์ของการตรวจ หลักการและความจำเป็น หรือข้อจำกัดในการตรวจด้วยคลื่นเสียงอัลตราซาวด์สำหรับสัตว์เลี้ยงของท่าน เมื่อสัตวแพทย์พิจารณาว่าควรตรวจด้วยเครื่องมือชนิดนี้

อวัยวะภายในพื้นฐานที่สามารถตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์
ตับ
- พื้นที่ตรวจกว้าง ยกเว้นส่วนท้ายที่ใกล้ทางเดินอาหารและส่วนบนซึ่งอยู่ไกลจากหัวตรวจ นอกจากนั้นสามารถตรวจดูเนื้อเยื่อได้ละเอียดเกือบทั้งหมด มีความจำเพาะต่อการตรวจหาถุงน้ำในเนื้อเยื่อ ก้อนเนื้อขนาดเล็กที่มีเนื้อเยื่อแตกต่างจากเนื้อเยื่อตับส่วนอื่นๆ รวมถึงพิจารณาเปรียบเทียบสีกับไขมันและอวัยวะอื่นเพื่อบอกลักษณะการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อบางประเภท เช่น ไขมันแทรกในเนื้อเยื่อตับ
- การเตรียมตัว ควรงดน้ำงดอาหาร อย่างน้อย 4-8 ชั่วโมงขึ้นไป (ปกตินิยมให้มาตรวจช่วงเช้า โดยให้สัตว์งดน้ำงดอาหารเวลากลางคืน) เพื่อลดการเกิดแก๊สในทางเดินอาหารโดยเฉพาะทางเดินอาหารส่วนต้น

ถุงน้ำดี

- พื้นที่ตรวจไม่กว้างมาก มักจะตรวจคู่กันกับการตรวจตับ มีข้อจำกัดในกรณีทานอาหารมาแล้ว ซึ่งจะทำให้ถุงน้ำดีมีปริมาณน้ำดีน้อย ยากต่อการตรวจลักษณะของน้ำดีภายใน และผนัง โดยมากจะเป็นการตรวจเพื่อดูลักษณะของตะกอนของน้ำดี และภาวะอุดตันของท่อน้ำดี รวมถึงการหนาตัวของผนังถุงน้ำดีอีกด้วย
- การเตรียมตัว งดน้ำงดอาหาร อย่างน้อย 4 ชั่วโมงขึ้นไป เพื่อให้ถุงน้ำดีขยายขนาดเพียงพอต่อการตรวจ

ม้าม
- พื้นที่ตรวจกว้างแต่ไม่มากเท่าตับ มีลักษณะยาว ซึ่งสัตว์แต่ละตัวขนาดไม่เท่ากัน การวิเคราะห์ขนาดมักไม่มีนัยสำคัญในการตรวจด้วยอัลตราซาวด์ โดยมากนิยมตรวจลักษณะของเนื้อเยื่อเช่นเดียวกับตับ
-การเตรียมตัว ม้ามไม่มีปัญหาเรื่องการเตรียมตัวมากนัก ยกเว้นกรณีมีอุจจาระหรือแก๊สในลำไส้เล็ก และลำไส้ใหญ่ปริมาณมาก

ไต
- พื้นที่ในการตรวจสามารถดูพื้นที่ทั้งหมดในพื้นที่หน้าจอเดียว สามารถวัดขนาดและดูรูปร่างได้ดี โดยมากมักนิยมตรวจหานิ่ว และลักษณะการอุดตันของท่อทางเดินปัสสาวะ แต่สามารถดูความสม่ำเสมอของเนื้อเยื่อได้ นอกจากนี้ยังสามารถตรวจพบลักษณะถุงน้ำ หรือก้อนเนื้อที่เนื้อเยื่อไตได้ดี แต่อย่างไรก็ดีลักษณะบางอย่างจะไม่ชัดเจนมากนักในภาพปกติของไต เช่น นิ่วขนาดเล็กมากๆ หรือยังไม่แข็งมากพอ จะมีลักษณะคล้ายกับเนื้อเยื่อบริเวณขั้วของไตซึ่งให้สีลักษณะใกล้เคียงกัน บางครั้งอาจจะต้องมีการตรวจอย่างอื่นประกอบการพิจารณาภาวะนิ่วขนาดเล็ก หรืออาจจะมีการทำซ้ำภายหลัง เพื่อเปรียบเทียบขนาด เป็นต้น
- การเตรียมตัว เช่นเดียวกับม้ามปัญหาเรื่องการเตรียมตัวมีน้อย จะมีปัญหาบ้างกับไตด้านขวา ซึ่งอยู่ในส่วนของชายโครง และใกล้กันมีกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กอยู่ ซึ่งทำให้ภาพอาจไม่ชัดเจนเมื่อตรวจผ่านสิ่งเหล่านี้ รวมถึงอาจจะต้องวางหัวตรวจผ่านช่องของซี่โครง ทำให้พื้นที่การทำงานไม่สะดวกนัก

กระเพาะปัสสาวะ
- พื้นที่ในการตรวจสามารถดูได้ทั่วทั้งหมด โดยสามารถตรวจลักษณะความหนาของผนัง รวมถึงติ่งเนื้อหรือก้อนเนื้อที่ยื่นออกมาจากผนังกระเพาะปัสสาวะ นอกจากนี้ยังใช้ในการตรวจหาตะกอนของน้ำปัสสาวะ โดยเฉพาะก้อนนิ่วขนาดเล็ก หรือก้อนนิ่วชนิดที่ไม่ทึบรังสีเอกซเรย์ ในบางครั้งอาจพบลักษณะของการขยายตัวของท่อนำปัสสาวะจากไตที่มาเปิดบริเวณกระเพาะปัสสาวะ
- การเตรียมตัว แนะนำให้อั้นปัสสาวะก่อนมาทำการตรวจ และไม่ควรจะสวนปัสสาวะหรือสอดท่อสวนปัสสาวะก่อนการตรวจอัลตราซาวด์ เพื่อให้กระเพาะปัสสาวะเต่งพอในการตรวจความหนาของผนังและตะกอนภายในกระเพาะปัสสาวะ และลดการเกิดภาพผิดเพี้ยนจากฟองอากาศและท่อสวนปัสสาวะที่จะทำให้การตรวจตะกอนคลาดเคลื่อน

ต่อมลูกหมาก
- พื้นที่ในการตรวจสามารถดูได้ทั่วทั้งหมด มีลักษณะเป็นทรงกลมเกิดจากต่อมลูกหมากสองข้างซ้ายขวามาประกบกันบริเวณท่อปัสสาวะที่ต่อออกจากกระเพาะปัสสาวะ โดยปกติแล้วเนื้อเยื่อจะมีลักษณะแน่นเป็นเนื้อเดียวกันทั่วทั้งอวัยวะ การตรวจมักจะวัดขนาดเพื่อเปรียบเทียบกับค่าปกติว่ามีขนาดใหญ่ขึ้นหรือไม่ และดูความเป็นเนื้อเดียวของเนื้อเยื่อรวมถึงหาลักษณะของถุงน้ำ หรือหนอง รวมทั้งก้อนที่อยู่ในเนื้อเยื่อ และมีความผิดปกติบางอย่างที่ทำให้เกิดถุงน้ำยื่นออกมาจากผิวด้านใดด้านหนึ่ง ในภาพเอกซเรย์จะคล้ายกับมีกระเพาะปัสสาวะหรือต่อมลูกหมากสองอัน
- การเตรียมตัว สำหรับส่วนนี้อุปสรรค์สำคัญที่มีผลต่อภาพอัลตราซาวด์คือปริมาณของอุจจาระและแก๊สในลำไส้ใหญ่ ซึ่งจะทำให้ภาพไม่ชัดเจนอย่างมาก รวมถึงการที่บางส่วนของอวัยวะจะอยู่ในส่วนของเชิงกราน ถ้าพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ภายในเชิงกรานจะไม่สามารถตรวจด้วยอัลตราซาวด์ได้ดีนักเนื่องจากกระดูกบริเวณเชิงกรานมาบัง ถ้ากระเพาะปัสสาวะเต่งพอสมควรจะทำให้ดึงเอาต่อมลูกหมากเข้ามาอยู่ในช่องท้องมากขึ้นทำให้ง่ายต่อการตรวจ การงดน้ำงดอาหารมีความสำคัญในลักษณะของการตรวจส่วนอื่นๆร่วมกับการตรวจต่อมลูกหมาก ถ้ามีการให้ยาระบายเพื่อขับเอาอุจจาระออกจากลำไส้ใหญ่ให้หมดจะเป็นการดี หรืออย่างน้อยการพาสุนัขขับถ่ายในช่วงเช้าก่อนการตรวจเป็นสิ่งที่ควรทำ ไม่แนะนำการล้วงเพราะการสวนทวารจะมีทั้งน้ำและแก๊ส รวมถึงอุจจาระผสมกันภาพจะยิ่งเพี้ยนไปจากปกติ

นอกจากอวัยวะพื้นฐานที่มักตรวจแล้วบางกรณีก็สามารถใช้อัลตราซาวด์ในการช่วยวินิจฉัยเพิ่มเติมได้ ซึ่งเป็นการทำที่ค่อนข้างแปลผลเพียงภาพอัลตราซาวด์อย่างเดียวได้ยาก ต้องอาศัยข้อมูลอื่นๆประกอบในการตัดสินใจ รวมถึงกำหนดขอบเขตสิ่งที่ต้องการตรวจ เช่น

สมอง
- เนื่องจากสมองอยู่ภายในกระโหลกปกติแล้วจึงไม่สามารถอัลตราซาวด์ได้ แต่ในรายที่มีความผิดปกติ เช่น กลุ่มลูกสัตว์อายุน้อยที่มีความผิดปกติของน้ำภายในโพรงสมอง จะทำให้กระโหลกที่มีกระดูกหลายๆแผ่นเชื่อมต่อกันมีส่วนที่ไม่เชื่อมต่อกันเป็นรูบริเวณด้านบนของกระโหลก ดังนั้นสามารถวางหัวตรวจบริเวณรูที่เปิดเพื่อเข้าไปตรวจในส่วนของขนาดของโพรงสมองได้

ลำไส้
- หลายๆครั้งที่การตรวจอัลตราซาวด์สามารถบอกความผิดปกติของทางเดินอาหารได้ แต่มักจะเป็นความผิดปกติที่มีการเปลี่ยนแปลงชัดเจน โดยเฉพาะถ้าสามารถคลำพบก้อนหรือส่วนหนาได้จากการคลำตรวจ เนื่องจากอวัยวะส่วนนี้มีความยาวมากและเคลื่อนไหวได้ รวมถึงเปลี่ยนแปลงตำแหน่งตามการขยับตัวของสัตว์ และการกดหัวตรวจเวลาตรวจ ทำให้การสำรวจหาความผิดปกติจะมีความแม่นยำต่ำ มักใช้ดูส่วนของทางเดินอาหารที่มีตำแหน่งและลักษณะชัดเจน เช่น กระเพาะอาหาร และลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย และอาจจะบางส่วนของลำไส้เล็กส่วนต้น แต่ส่วนเหล่านี้ปัจจุบันมีการตรวจวินิจฉัยโดยการส่องกล้องซึ่งเห็นภาพความผิดปกติชัดเจน และทั่วถึงกว่า ส่วนนี้เลยต้องอาศัยคำวินิจฉัยจากหมออายุรกรรมยืนยันตำแหน่งตรวจ

น้ำภายในช่องท้อง
- สัตว์ป่วยที่มีขนาดช่องท้องขยายใหญ่ขึ้นนอกจากจะเกิดจากอวัยวะภายใน เช่น ตับ ม้าม มีขนาดใหญ่แล้ว การมีน้ำในช่องท้อง หรือที่เรียกว่า ท้องมาน นั้นก็พบได้บ่อย แม้ภาพเอกซเรย์จะสามารถบอกได้ว่าลักษณะที่พบน่าจะเป็นน้ำ หรืออวัยวะ แต่บางครั้งความไม่ชัดเจนก็ทำให้ต้องอาศัยการตรวจด้วยอัลตราซาวด์ซึ่งสามารถตรวจหาน้ำในร่างกายได้ดีมาก แต่ลักษณะนี้มักมีข้อเสียคือ การดูลักษณะเนื้อเยื่อของอวัยวะภายในจะทำได้ยาก เพราะตำแหน่ง ขนาด และสีที่ได้จะเปลี่ยนไปจากปกติเล็กน้อย มักจะต้องมีการตรวจซ้ำหลังจากระบายน้ำออกแล้ว

ต่อมต่างๆภายในร่างกาย
- ปัจจุบันการวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับต่อมต่างๆในสัตว์เริ่มแพร่หลาย เนื่องจากเครื่องมือ และวิธีการตรวจต่างๆ สามารถทำได้ในประเทศ ซึ่งอัลตราซาวด์ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ใช้ในการตรวจ มักจะเป็นการวัดขนาด ข้อจำกัดคือ อวัยวะพวกต่อมเหล่านี้มีลักษณะเนื้อเยื่อในภาพอัลตราซาวด์คล้ายกับเยื่อในช่องท้องค่อนข้างมาก ถ้าไม่มีความผิดปกติของเนื้อเยื่อที่ทำให้ภาพต่างออกไปจะวินิจฉัยได้ยาก และถ้าขนาดไม่เปลี่ยนแปลงชัดเจนจะทำให้วินิจฉัยได้ยากเช่นกัน นอกจากนี้ตำแหน่งของต่อมต่างๆเหล่านี้มักจะอยู่ชิดกับทางเดินอาหาร ทำให้ผลของความเพี้ยนของภาพจากส่วนทางเดินอาหารที่มีแก็สและอุจจาระมีผลกระทบต่อการตรวจต่อมต่างๆเหล่านี้ ปัจจุบันการตรวจลักษณะของต่อมต่างๆเหล่านี้นิยมทำควบคู่ไปกับการตรวจด้วยเครื่องซีทีสแกน

การตรวจส่วนที่บวมขึ้นในบริเวณต่างๆ
- มักเข้าใจกันว่าสามารถใช้อัลตราซาวด์ในการบอกว่าสิ่งที่อยู่ภายในคืออะไร แต่ในความเป็นจริงภาพที่ได้มักจะบอกลักษณะของน้ำภายในได้ดีที่สุด แต่อวัยวะที่เคลื่อนผิดที่นั้นต้องแล้วแต่ว่ารูปร่างหรือลักษณะเฉพาะของอวัยวะนั้นๆเห็นในภาพอัลตราซาวด์หรือไม่ การตรวจลักษณะความแม่นยำขึ้นกับ ประวัติ การวินิจฉัยเบื้องต้นที่เจาะจงความผิดปกติ และอาจจะต้องใช้ภาพมุมกว้างในการดูประกอบเช่น ภาพเอกซเรย์ เป็นต้น ซึ่งปัจจุบัน การตรวจหาการเคลื่อนผิดที่ของอวัยวะออกมานอกช่องท้องนั้นการทำซีทีสแกนจะบอกได้ดีที่สุด แต่มีข้อจำกัดที่การต้องวางยาสลบสัตว์ในระหว่างทำ

หลอดเลือด
- ในการตรวจหลอดเลือดสามารถทำได้ด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ดรอปเปอร์ที่สามารถตรวจจับการเคลื่อนที่ของน้ำเลือดและทิศทาง สร้างเป็นสีที่ต่างกัน ทำให้สัตวแพทย์สามารถทราบถึงการไหลเวียนของระบบเลือดในร่างกายได้ ข้อจำกัดอยู่ที่ต้องอาศัยเครื่องมือเฉพาะ และอาศัยความชำนาญเฉพาะด้าน ในการตรวจปกติของหลอดเลือดทางอัลตราซาวด์มักจะใช้กับส่วนของหลอดเลือดและหัวใจ ซึ่งมีเครื่องอัลตราซาวด์เฉพาะแยกออกไป มักตรวจโดยสัตวแพทย์อายุรกรรมด้านหัวใจและหลอดเลือด ส่วนภายในช่องท้องที่มีหลอดเลือดขนาดเล็กและปริมาณมากนิยมใช้การฉีดสารทึบรังสีร่วมกับการทำซีทีสแกนในระยะต่างๆเพื่อดูลักษณะของหลอดเลือดมากกว่า

การตรวจก้อนภายในช่องท้องที่พบจากการคลำตรวจ
- ในการตรวจด้วยอัลตราซาวด์สามารถบอกได้ว่าสิ่งที่ตรวจมีความแน่นของเนื้อเยื่อประมาณไหน และมีส่วนของของเหลวประกอบหรือไม่ รวมถึงความเป็นเนื้อเดียวของเนื้อเยื่อ แต่โดยมากความต้องการในการส่งตรวจมักจะต้องการทราบว่าก้อนนี้เป็นก้อนของอวัยวะอะไร หรือเป็นมะเร็งหรือไม่ เป็นมะเร็งชนิดอะไร ในทางหลักการแลัว ถ้าขอบเขตของก้อนที่พบมีส่วนที่เป็นเนื้อเดียวกับอวัยวะใด มักจะสันนิษฐานว่าก้อนนั้นๆน่าจะยื่นออกมาจากอวัยวะนั้น แต่บางครั้งก้อนขนาดใหญ่จะเบียดชิดกับอวัยวะ เช่น ก้อนขนาดใหญ่ของตับอ่อนอาจจะเบียดจนชิดกับเนื้อตับมาก ทำให้เห็นเป็นก้อนที่ยื่นออกมาจากตับได้ นอกจากนั้นถ้าเป็นอวัยวะที่ขยายขนาด แต่ยังคงรูปลักษณ์ที่เป็นเอกลักษณ์ทางอัลตราซาวด์อยู่ก็สามารถสันนิษฐานได้ว่าก้อนที่พบน่าจะเป็นอวัยวะนั้น แต่บางครั้งความผิดปกติทำให้ลักษณะเอกลักษณ์เหล่านั้นหายไปไม่สามารถบอกได้ชัดเจนว่าคืออวัยวะใดๆ ดังนั้นการตรวจด้วยอัลตราซาวด์มักจะเป็นการตรวจวินิจฉัยในระดับที่เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาเพื่อทำศัลยกรรม หรือเพื่อเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อส่งพยาธิวิทยา ที่สามารถบอกลักษณะความผิดปกติในทางพยาธิสภาพระดับเซลล์ได้

จะเห็นว่าอัลตราซาวด์สามารถตรวจวินิจฉัยได้หลากหลาย แต่ในทางกลับกันความแม่นยำในการตรวจมีความสำคัญมาก การตรวจในบางครั้งอาจจะต้องทำมากกว่าหนึ่งครั้ง และจะต้องใช้ข้อมูลจากการตรวจชนิดอื่นยืนยันเพิ่มเติม และบางครั้งต้องประเมินสภาพสัตว์ว่าเหมาะสมที่จะทำการตรวจ การตรวจสามารถใช้ข้อมูลให้เกิดประโยชน์ได้ ดังนั้นการตรวจด้วยอัลตราซาวด์จึงควรต้องให้คุณหมออายุกรรมเป็นผู้มองความเหมาะสมก่อนการส่งตรวจทุกครั้ง และอย่าลืมว่าความแม่นยำขึ้นกับหลายปัจจัยที่กล่าวมา เมื่อคุณหมอนัดมาตรวจอัลตราซาวด์ก็ควรปฏิบัติตามที่คุณหมอแนะนำ หรือถ้าสงสัยควรสอบถามคุณหมอก่อน เพื่อจะได้ไม่เสียเวลา เสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม

 

โดย animalkuru

หน่วยภาพวินิจฉัย โรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตร บางเขน

Last modified on วันพุธที่ 27 กรกฏาคม 2011 เวลา 18:10 น.
Administrator

Administrator

หน่วยงานสารสนเทศโรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตรได้รับมอบหมาย

ให้ดำเนินการจัดทำเว๊บไซท์ของโรงพยาบาลสัตว์ ม.เกษตร บางเขน

โดยมีวัตถุประสงค์ในการประชาสัมพันธ์งานต่างๆของโรงพยาบาลสัตว์

และให้บริการความรู้กับสัตวแพทย์ นิสิตสัตวแพทย์ ตลอดจนผู้สนใจ

Website: www.kasetanimalhospital.com

Latest from Administrator

back to top